Chương trình FPT Leader Talk 2026 với chủ đề “AI and Economy – Khi công nghệ viết lại luật chơi của ngành kinh tế” do FPT phối hợp cùng Trường Đại học Ngoại thương tổ chức, quy tụ đại diện hai đơn vị, chuyên gia công nghệ, tài chính – ngân hàng và đông đảo sinh viên. Sự kiện tập trung thảo luận về tác động của AI đối với nền kinh tế, nhu cầu tuyển dụng và những năng lực người trẻ cần chuẩn bị.
AI thay đổi yêu cầu nhân lực
Ông Chu Quang Huy – Giám đốc Nhân sự Tập đoàn FPT, cho biết nếu như 10–15 năm trước, tuyển dụng đầu vào tại FPT thường chú trọng các bài kiểm tra tiếng Anh, tư duy logic và năng lực tổng quát, thì từ năm 2026, Tập đoàn đã bổ sung bài kiểm tra năng lực ứng dụng AI thực tế đối với các vị trí tuyển dụng đầu vào.
Theo ông Huy, AI đang thay đổi cách tổ chức công việc và yêu cầu tuyển dụng. Nhiều vị trí công việc vẫn tồn tại, nhưng người lao động phải bổ sung những kỹ năng mới để đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp. Các yêu cầu này có thể thay đổi chỉ sau vài tháng, khiến người lao động phải liên tục học hỏi, còn các cơ sở đào tạo phải cập nhật chương trình giảng dạy để theo kịp nhu cầu của thị trường.
Một người từng sử dụng AI chưa chắc đã biết ứng dụng công nghệ này hiệu quả trong công việc. Nếu người dùng chủ yếu khai thác chatbot để tra cứu, soạn tài liệu hay làm bài thuyết trình, thì doanh nghiệp cần nhân sự biết đưa AI vào quy trình làm việc, nâng cao năng suất và tạo ra kết quả cụ thể.
Đây cũng là cơ sở để FPT xây dựng khung chuyển đổi AI CASAN gồm năm cấp độ, từ làm quen, sử dụng AI để nâng cao năng lực cá nhân đến chuẩn hóa, tự động hóa quy trình và tích hợp AI vào mô hình vận hành doanh nghiệp. Theo ông Huy, người lao động cần hiểu đúng về AI, nhận diện cơ hội và rủi ro để lựa chọn cách học, ứng dụng phù hợp.
Ở góc độ ứng dụng thực tiễn, ông Đào Hồng Giang – Giám đốc Khối Tài chính Ngân hàng, FPT IS, Tập đoàn FPT, cho biết tài chính – ngân hàng là lĩnh vực thể hiện rõ những thay đổi do AI mang lại.
Quá trình chuyển đổi số khiến lượng khách hàng và giao dịch qua kênh số tăng mạnh, đặt ra yêu cầu mới về năng lực vận hành. AI đang được nghiên cứu và ứng dụng trong nhiều nghiệp vụ, từ tiếp thị, chăm sóc khách hàng, phân tích dữ liệu đến thẩm định tín dụng, phát hiện gian lận và quản trị rủi ro.
Chẳng hạn, trợ lý AI có thể hỗ trợ xử lý yêu cầu khách hàng, phân tích nội dung cuộc gọi và đề xuất sản phẩm phù hợp. Trong lĩnh vực tín dụng, AI hỗ trợ tổng hợp dữ liệu, đánh giá rủi ro và chấm điểm khách hàng, góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.
Tuy nhiên, việc ứng dụng AI cũng đặt ra những thách thức về chất lượng dữ liệu, hiệu quả đầu tư, bảo mật thông tin, độ tin cậy của mô hình và hành lang pháp lý. Ông Giang nhấn mạnh năng lực AI không thể thay thế kiến thức chuyên môn. Người sử dụng phải hiểu nghiệp vụ để đánh giá tính chính xác, mức độ phù hợp của kết quả do AI tạo ra. Trong lĩnh vực đòi hỏi độ tin cậy cao như tài chính – ngân hàng, khả năng đánh giá rủi ro, ra quyết định và chịu trách nhiệm của con người vẫn giữ vai trò quan trọng.
Theo PGS.TS. Nguyễn Minh Hằng – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương, sự phát triển của AI đặt ra yêu cầu mới đối với giáo dục đại học: làm thế nào đưa AI vào giảng dạy các ngành kinh tế, kinh doanh, tài chính, luật và ngôn ngữ thương mại; đồng thời trang bị cho sinh viên những năng lực cần thiết để phát huy lợi thế trên thị trường lao động.
Bà cho rằng sinh viên cần được tiếp cận kinh nghiệm thực tế từ doanh nghiệp và chuyên gia công nghệ để biết cách khai thác, làm chủ AI có trách nhiệm. Các hoạt động kết nối như FPT Leader Talk góp phần giúp người học hiểu rõ yêu cầu của thị trường và chủ động chuẩn bị cho tương lai nghề nghiệp.
Người không học công nghệ vẫn có thể tạo ra sản phẩm AI
Theo ông Nguyễn Xuân Phong – Giám đốc Chuyển đổi AI Tập đoàn FPT, mỗi làn sóng công nghệ đều làm thay đổi cấu trúc nghề nghiệp, đồng thời tạo ra những cách làm việc và vị trí công việc mới. Với AI, quá trình tái cấu trúc này đang diễn ra nhanh hơn.
Khi AI giúp con người tiếp cận tri thức và xử lý công việc dễ dàng hơn, khả năng đặt câu hỏi đúng, nhận diện vấn đề, đánh giá kết quả và đưa ra quyết định ngày càng trở nên quan trọng. Dù AI có thể hỗ trợ nhiều tác vụ, con người vẫn phải chịu trách nhiệm về chất lượng công việc và quyết định cuối cùng.
Để chuẩn bị cho tương lai nghề nghiệp, ông Phong đề xuất ba nhóm năng lực cốt lõi: kiến thức chuyên sâu về một lĩnh vực (Domain), khả năng làm việc thành thạo với AI (AI Fluency) và năng lực phán đoán, ra quyết định của con người (Human Judgment). Theo đó, người học kinh tế, tài chính, marketing hay quản trị kinh doanh hoàn toàn có thể khai thác AI để phát triển giải pháp mới từ lĩnh vực mình am hiểu, thay vì phải xuất thân từ ngành công nghệ thông tin.
Minh chứng cho điều này, ông Phong giới thiệu một sản phẩm ứng dụng AI do nhóm nhân sự FPT thuộc các bộ phận marketing, kinh doanh và quản trị dự án phát triển, không có thành viên nào xuất thân là lập trình viên, giúp tạo nội dung, phân tích dữ liệu và triển khai hoạt động kinh doanh.
Ông Phong cho rằng thế hệ nhân lực dẫn dắt AI tiếp theo có thể đến từ nhiều ngành học, khi ngày càng nhiều người biết kết hợp tri thức chuyên môn với công nghệ để tạo ra giá trị mới và việc này sẽ thúc đẩy triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Theo báo Giáo dục và thời đại.
